Eenmanszaak, vof of bv? Zo kies je de rechtsvorm die bij je past

Wie een bedrijf start, moet een rechtsvorm kiezen. Voor de meeste zzp'ers is dat de eenmanszaak. Maar wat als je samen met iemand begint? En wanneer is een bv slimmer?

Je rechtsvorm bepaalt hoe je bedrijf juridisch in elkaar zit: wie er aansprakelijk is, hoe je belasting betaalt en hoeveel administratie je hebt. In dit artikel zetten we de belangrijkste rechtsvormen naast elkaar. Bedragen gelden voor 2026.

Het belangrijkste onderscheid is of je rechtsvorm rechtspersoonlijkheid heeft. Volgens Ondernemersplein (opent in een nieuw tabblad) werkt het zo:

Eenmanszaak. Je begint alleen, snel en voor weinig geld: je betaalt eenmalig € 85,15 aan de KVK (opent in een nieuw tabblad). Je bent volledig aansprakelijk met je privévermogen. Je betaalt inkomstenbelasting over je winst en hebt recht op ondernemersfaciliteiten, zoals de MKB-winstvrijstelling.

Vennootschap onder firma (vof). Voor twee of meer ondernemers die samen een bedrijf runnen. Een minimumkapitaal is niet nodig. Elke vennoot is volledig aansprakelijk voor de schulden van de vof, ook als een andere vennoot die heeft gemaakt (opent in een nieuw tabblad). Leg je afspraken daarom vast in een vof-contract. Meer op Ondernemersplein (opent in een nieuw tabblad).

Maatschap. Bedoeld voor vrije beroepen, zoals tandartsen, architecten of advocaten, die samen hun beroep uitoefenen. Elke maat is meestal voor gelijke delen aansprakelijk, afhankelijk van wat er in het maatschapscontract staat. Lees meer over de maatschap (opent in een nieuw tabblad).

Commanditaire vennootschap (cv). Een vof met een of meer stille vennoten, die geld inbrengen maar niet meebesturen. De beherende vennoot is volledig aansprakelijk. Een stille vennoot kan alleen zijn inbreng kwijtraken.

Besloten vennootschap (bv). Je richt een bv op bij de notaris, alleen of met anderen. Een startkapitaal is niet nodig (opent in een nieuw tabblad). De bv is zelf aansprakelijk voor haar schulden. Bij kleine bv's ben je vaak directeur én grootaandeelhouder (dga). De notariskosten liggen volgens Ondernemersplein gemiddeld tussen € 500 en € 1.500, en daarnaast betaal je de KVK-inschrijving en meer voor je administratie.

Naamloze vennootschap (nv). Vergelijkbaar met de bv, maar met een verplicht startkapitaal van € 45.000 (opent in een nieuw tabblad). Voor de meeste zzp'ers niet relevant.

Stichting. Een organisatie met een maatschappelijk of sociaal doel. Een stichting mag winst maken (opent in een nieuw tabblad), zolang die winst wordt gebruikt om het doel te bereiken. Geschikt voor een goed doel of een maatschappelijk project, niet om je eigen inkomen mee te verdienen.

Hier zit het grootste verschil tussen een eenmanszaak (of vof) en een bv. Ondernemersplein legt het helder uit (opent in een nieuw tabblad).

Eenmanszaak, vof, maatschap en cv. Je betaalt inkomstenbelasting over je winst, in box 1. In 2026 zijn de tarieven (opent in een nieuw tabblad) (onder de AOW-leeftijd) 35,75% tot € 38.883, 37,56% tot € 78.426 en 49,50% daarboven. Als ondernemer voor de inkomstenbelasting krijg je de MKB-winstvrijstelling (opent in een nieuw tabblad) van 12,7%. Voldoe je aan het urencriterium, dan krijg je ook de zelfstandigenaftrek van € 1.200 (opent in een nieuw tabblad). Die aftrek daalt in 2027 naar € 900 (opent in een nieuw tabblad).

Bv. De bv betaalt vennootschapsbelasting (opent in een nieuw tabblad) over de winst: 19% tot € 200.000 en 25,8% daarboven. Als dga betaal je jezelf een salaris. Dat gebruikelijk loon (opent in een nieuw tabblad) is in 2026 minimaal € 58.000, of meer als een vergelijkbare baan of de best betaalde werknemer in je bv meer verdient. Onder voorwaarden mag het lager, als je aannemelijk maakt dat een lager loon past. Keer je winst uit als dividend, dan betaal je daarover inkomstenbelasting in box 2 (opent in een nieuw tabblad): 24,5% tot € 68.843 en 31% daarboven.

Daar is geen vast omslagpunt voor. Het hangt af van je winst, je privésituatie en je plannen. Een bv wordt vaak interessanter als:

Daar staat tegenover dat een bv meer kost en meer werk is. Je hebt een notaris nodig, een loonadministratie voor je eigen salaris en een jaarrekening die je bij de KVK deponeert. De meeste dga's laten hun administratie door een accountant doen.

Voor de meeste startende zzp'ers is de eenmanszaak de logische eerste stap: eenvoudig, goedkoop en fiscaal meestal gunstig. Groeit je winst of je risico, kijk dan opnieuw of een bv beter past. Met de keuzehulp van Ondernemersplein (opent in een nieuw tabblad) kun je een eerste inschatting maken.

Welke rechtsvorm je ook kiest, xFreelance helpt je om overzicht te houden. Je beheert je cv, klanten en projecten op één plek, laat je uren online aftekenen door je opdrachtgever en vindt opdrachten van verschillende platforms op één board.