Starten als zzp'er: de complete checklist voor je eerste jaar

Voor jezelf beginnen is spannend. Je eerste opdracht, je eerste factuur, je eigen naam op de deur. Maar voordat het zover is, moet je een aantal dingen goed regelen. Sommige zijn verplicht, andere zijn gewoon verstandig.

Deze checklist loopt alles stap voor stap langs. Bedragen gelden voor 2026, tenzij we iets anders vermelden.

Niet iedereen die voor zichzelf werkt, is voor de Belastingdienst ook ondernemer. Die kijkt onder meer naar zelfstandigheid, het aantal opdrachtgevers, of je winst verwacht en of je ondernemersrisico loopt. Alleen als ondernemer voor de inkomstenbelasting krijg je de ondernemersaftrek en de MKB-winstvrijstelling. Lees wanneer je ondernemer bent (opent in een nieuw tabblad) bij de Belastingdienst.

De meeste zzp'ers beginnen met een eenmanszaak. Die is snel opgericht en levert in het begin meestal het meeste belastingvoordeel op. Het nadeel: je bent met je privévermogen aansprakelijk voor schulden van je bedrijf. Werk je samen met anderen, of denk je aan een bv? Bekijk dan het overzicht van rechtsvormen (opent in een nieuw tabblad) op Ondernemersplein.

Inschrijven bij de KVK is verplicht. Voor een nieuwe onderneming betaal je eenmalig een inschrijfvergoeding van € 85,15 (opent in een nieuw tabblad). Die mag je als zakelijke kosten aftrekken. Na je inschrijving krijg je een KVK-nummer, en de KVK geeft je gegevens door aan de Belastingdienst.

Je krijgt van de Belastingdienst twee nummers. Je btw-identificatienummer (btw-id) zet je op je facturen en je website. Je omzetbelastingnummer gebruik je alleen in contact met de Belastingdienst, want daar zit je BSN in. Meer uitleg vind je bij de Belastingdienst (opent in een nieuw tabblad).

Verwacht je een kleine omzet? Met de kleineondernemersregeling (KOR) (opent in een nieuw tabblad) bereken je geen btw als je omzet niet hoger is dan € 20.000 per kalenderjaar. Je kunt dan ook geen btw op je kosten terugvragen. Reken dus even uit wat voor jou gunstiger is.

Voor een eenmanszaak is een aparte zakelijke rekening niet verplicht, maar wel slim. Je houdt privé en zakelijk gescheiden, en je administratie wordt veel overzichtelijker. Bovendien staat een zakelijke rekening in het voorstel voor de nieuwe Zelfstandigenwet (opent in een nieuw tabblad) als een van de kenmerken van een zelfstandige.

Je bent verplicht een administratie bij te houden en die 7 jaar te bewaren (opent in een nieuw tabblad). Gegevens over onroerende zaken bewaar je 10 jaar. Kies vanaf dag één een boekhoudprogramma of een vaste werkwijze. Doe je btw-aangifte op tijd, meestal per kwartaal. En vraag een voorlopige aanslag inkomstenbelasting aan, zodat je niet in één keer een grote rekening krijgt.

Voor de zelfstandigenaftrek en de startersaftrek moet je aan het urencriterium (opent in een nieuw tabblad) voldoen: minstens 1.225 uur per kalenderjaar aan je onderneming. Dat zijn niet alleen declarabele uren. Acquisitie, administratie en bijscholing tellen ook mee. Houd je uren daarom vanaf het begin bij, zodat je het kunt aantonen.

Wat levert het op? In 2026 is de zelfstandigenaftrek € 1.200 (opent in een nieuw tabblad). Als starter krijg je daarbovenop de startersaftrek van € 2.123 (opent in een nieuw tabblad), maximaal 3 keer in je eerste 5 jaar als ondernemer. Daarnaast is 12,7% van je winst vrijgesteld via de MKB-winstvrijstelling (opent in een nieuw tabblad). Let op: in het Belastingplan 2027 stelt het kabinet voor om de startersaftrek in 2027 te verlagen naar € 10 en per 2028 af te schaffen. Dat is nog een voorstel, meldt de KVK (opent in een nieuw tabblad).

Als zzp'er heb je geen werkgever die doorbetaalt als je ziek wordt.

Werk nooit zonder heldere afspraken. Stuur een offerte, laat je opdracht bevestigen en leg vast wat je levert, wanneer en tegen welk tarief. Ondernemersplein heeft een handig overzicht over contracten en overeenkomsten (opent in een nieuw tabblad).

Gebruik je algemene voorwaarden? Dan moet je ze vóór of uiterlijk bij het sluiten van de overeenkomst aan je klant geven. Anders kan je klant ze laten vernietigen. De KVK legt uit hoe je dat goed doet (opent in een nieuw tabblad).

Sinds 2025 controleert de Belastingdienst weer actief op schijnzelfstandigheid. Werk dus echt als ondernemer: bepaal zelf hoe je het werk doet, werk voor meerdere opdrachtgevers als dat kan en draag je eigen risico. Het kabinet werkt aan de Zelfstandigenwet, die vanaf 2028 vooraf meer duidelijkheid moet geven. Het voorstel ligt sinds 1 oktober 2026 ter consultatie.

Een goede start scheelt je later veel gedoe. Vink deze lijst af en je staat er als ondernemer stevig voor.

xFreelance maakt het makkelijker. Je houdt je cv, klanten en projecten op één plek bij, registreert je uren en laat ze online aftekenen door je opdrachtgever, en vindt opdrachten van verschillende platforms op één board. Zo heb je meer tijd voor je vak.